Waarom een native speaker geen goede vertaler is

Oké, misschien is de titel van dit artikel enigszins te sterk uitgedrukt. Het zou moeten zijn: waarom een native speaker niet per definitie een goede vertaler is. Maar dat was te lang. Toch wil ik even op dit onderwerp ingaan, gezien dit een wijdverbreid misverstand is.

Lees ook: Hoe kies je een goede vertaler

Veel mensen denken dat het uitgangspunt voor een goede vertaler is dat hij de taal op moedertaalniveau beheerst. Bij veel vertaalbureaus geldt zelfs de regel dat de vertaler altijd naar zijn moedertaal moet vertalen.

En tot op zekere hoogte klopt die aanname. Het is belangrijk om voldoende kennis van de taal te hebben om een tekst hiernaar te kunnen vertalen. En vaak is het nodig om kennis te hebben van de cultuur in het land van de doeltaal. Toch zijn er andere factoren die belangrijker zijn dan just being a native speaker.

1. Beheersing eigen taal

Hoeveel Nederlanders ken jij die de taal tot in de puntjes beheersen? Die alle d’tjes en t’tjes op een rijtje hebben, en de connotaties van woorden perfect kunnen aanvoelen? Juist. Zo werkt dat ook in andere talen. Niet alle native speakers beheersen hun eigen taal goed genoeg om te kunnen vertalen.

2. Beheersing vreemde taal

De brontekst moet niet vergeten worden in dit verhaal. Het is niet alleen belangrijk dat er een natuurlijk klinkende tekst verschijnt in de doeltaal, maar ook dat het een correcte weergave is van de brontekst. Zo moet er in de nieuwe tekst dezelfde betekenis overgebracht worden, samen met hetzelfde tempo en hetzelfde gevoel. Dit kan alleen als je voldoende kennis hebt van de taal van de brontekst.

3. Kennis van het vak vertalen

Naast dat de vertaler een tekst feilloos moet kunnen omzetten van de ene taal naar de andere, heeft een goede vertaler allerlei vertaaltechnieken en -tools in zijn gereedschapskist, zoals lokalisatie, transformatie, aanpassing aan huisstijl, creativiteit, eventuele vertaalsoftware, research- en communicatievaardigheden.

Lang niet alle native speakers zijn dus geschikt om te vertalen, of zelfs maar te proeflezen. Maar waar moet je dan wél op letten?

1. Opleiding

Het lijkt een no-brainer, maar dit wordt gewoon te vaak vergeten: de vertaler moet een achtergrond hebben in het vertaalvak. Zoals een vertaalopleiding of een gerichte taalstudie op minstens universitair- of HBO Masterniveau. Zonder genoeg kennis van het vak kan er nooit een goede vertaling ontstaan.

2. Ervaring

Heeft de vertaler een gedegen opleiding, dan is het volgende waar je naar kijkt de opgedane ervaring. Dit zou je moeten kunnen zien in het portfolio: hoe lang werkt ze al als vertaler, en hoeveel projecten heeft ze met succes afgerond? En vergeet de reviews niet: hoe tevreden zijn haar klanten?

Zo zie je maar, vertalen is een vak. Een vak dat je kunt, én moet leren. Zelfs native speakers.

 

Geen reacties

Geef een reactie